24.9 C
Paphos
Tuesday, June 18, 2024

Μεγάλη Πέμπτη: «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου» – Η «Ακολουθία των Παθών»

Η Μεγάλη Εβδομάδα είναι κάτι μοναδικό μέσα στο εκκλησιαστικό έτος. Στη σπουδαιότητα, άλλωστε, των κοσμοσωτήριων γεγονότων, σύμφωνα με τον άγιο Ιωάννη το Χρυσόστομο, οφείλεται και η ονομασία της πιο ιερής εβδομάδας του έτους ως «Μεγάλης».

Στη λειτουργική πράξη της Εκκλησίας, η έναρξη της επόμενης ημέρας γίνεται από το απόγευμα της προηγουμένης. Έτσι, λοιπόν, οι Ακολουθίες που τελούνται το βράδυ της Μεγάλης Εβδομάδας, αφορούν τα γεγονότα της επομένης ημέρας. Τα κείμενά μας, ακολουθώντας αυτή την πρακτική, θα περιγράφουν τα γεγονότα της επομένης ημέρας, αλλά θα αφορούν την Ακολουθία της ημέρας που δημοσιεύονται.

H σημερινή μέρα

Η ταχύτητα σκοτώνει

Το πρωί της Μεγάλης Πέμπτη τελείται ο Εσπερινός με συνημμένη τη Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου, κατά την οποία συνηθίζεται να κοινωνούν οι περισσότεροι χριστιανοί.

Στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, κάθε δέκα περίπου χρόνια τελείται η «έψηση», δηλ. η παρασκευή, του Αγίου Μύρου, το οποίο ύστερα αποστέλλεται στις κατά τόπους Ορθόδοξες Εκκλησίες. Το Άγιο Μύρο είναι το αποτέλεσμα της ανάμειξης λαδιού και άλλων αρωματικών ελαίων, δρογών και φαρμακευτικών φυτών. Χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια του Μυστηρίου του Χρίσματος, που τελείται μετά τη βάπτιση, στα εγκαίνια Ναών και αλλού. Η διαδικασία ξεκινά την Κυριακή των Βαΐων.

Στο παρεκκλήσι του Αγίου Ανδρέα τη Μεγάλη Πέμπτη το πρωί γίνεται ο Όρθρος και αμέσως μετά λιτανεία στην αυλή του Πατριαρχείου. Το Άγιο Μύρο μεταφέρεται εκεί από 24 Αρχιμανδρίτες, οι οποίοι κρατούν 24 αργυρά δοχεία, με τελευταίο τον Πατριάρχη, που κρατά μια μικρή Μυροθήκη. Στη λιτανεία παρευρίσκονται εκπρόσωποι του ελληνικού κράτους και διπλωμάτες. Πριν το Άγιο Μύρο μεταφερθεί στα μεγάλα δοχεία του Μυροφυλακείου (στον πύργο του Πατριαρχείου), τελείται Θεία Λειτουργία, όπου γίνεται ο καθαγιασμός του. 

Μεγάλη Πέμπτη απόγευμα – Όρθρος Μεγάλης Παρασκευής

Το απόγευμα της Μεγάλης Πέμπτης τελείται η «Ακολουθία των Παθών» ή, όπως προσφιλώς τη γνωρίζει ο κόσμος, η «Ακολουθία των Δώδεκα Ευαγγελίων». Μετά την ανάγνωση του πέμπτου κατά σειράν Ευαγγελίου, όπως μας εξηγεί ο Αρχιμανδρίτης π. Φιλούμενος Ρούμπης, μέσα στο σκοτάδι και με λίγα αναμμένα κεριά, βγαίνει από το Ιερό ο Εσταυρωμένος, και τοποθετείται με λιτανευτική πομπή στο μέσον του Ναού, καθώς ψάλλεται το: «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου». Θα παραμείνει εκεί μέχρι τον Εσπερινό της επομένης ημέρας, τη Μεγάλη Παρασκευή το πρωί.

Οικουμενικός Πατριάρχης

Τα γεγονότα της ημέρας: Μετά τον Μυστικό Δείπνο, ο Χριστός οδήγησε τους Μαθητές έξω από την πόλη, σε μια βαθιά ρεματιά, γνωστή ως «Κοιλάδα των Κέδρων» και μέχρι το «Όρος των Ελαιών», απέναντι από την Ιερουσαλήμ, όπου Εκείνος και οι Μαθητές Του συνήθως διανυκτέρευαν.

Το Συνέδριο των Ιουδαίων επέσπευσε την απόφασή του για τη θανάτωση του Ιησού πριν από το Πάσχα, επειδή φοβούνταν τυχόν εξέγερση του πλήθους, που είχε μαζευτεί στην πόλη εξαιτίας της εορτής. Δεν μπορούσαν να Τον συλλάβουν σε δημόσιο χώρο, γιατί Τον ακολουθούσε πλήθος ανθρώπων, οι οποίοι θα ξεσηκώνονταν. Ο Ιούδας, λοιπόν, ήταν εξαιρετικά χρήσιμος στις ιουδαϊκές αρχές, γιατί ήξερε ακριβώς πού να βρει τον Χριστό και τους Μαθητές, μακριά από το πλήθος. Γνώριζε ότι συνήθιζαν να διανυκτερεύουν στη «Γεσθημανή», ένα απομονωμένο ελαιοτριβείο του «Όρους των Ελαιών». Η στιγμή ήταν κατάλληλη – περασμένα μεσάνυχτα – και σίγουρα, λόγω της ώρας, δεν θα παρευρίσκονταν πολλοί υπερασπιστές του Χριστού.

Όταν έφτασαν οι Μαθητές και ο Χριστός στο «Όρος των Ελαιών», ο Κύριος πήρε μαζί Του τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη και πήγαν λίγο μακρύτερα, από το σημείο όπου κοιμούνταν οι άλλοι Μαθητές. «Περίλυπη μέχρι θανάτου είναι η ψυχή μου» τους είπε. «Περιμένετε εδώ και μείνετε άγρυπνοι μαζί μου». Αφού απομακρύνθηκε λίγο, έπεσε με το πρόσωπο στη γη και προσευχόταν με τούτα τα λόγια: «Πατέρα μου, αν είναι δυνατόν, ας μην πιω αυτό το ποτήρι· όμως, ας μην γίνει το δικό μου θέλημα, αλλά το δικό σου». Βρισκόταν σε μεγάλη ένταση. Το μέγεθος της αγωνίας Του περιγράφεται με μία λεπτομέρεια από τον Ευαγγελιστή Λουκά, που γράφει: «Φανερώθηκε τότε σε Αυτόν ένας άγγελος από τον ουρανό και Τον ενίσχυε. Η αγωνία Τον κυρίεψε και προσευχόταν πιο πολλή ώρα. Ο ιδρώτας Του έγινε σαν σταγόνες αίματος και έπεφτε στη γη».

Προσευχήθηκε με αγωνία για τρεις περίπου ώρες υπακούοντας στο θέλημα του Πατέρα Του. Ήταν τελείως εξαντλημένος, αλλά η νύχτα μόλις ξεκινούσε. Ήδη από μακριά άκουσε τον υπόκωφο ήχο του πλήθους, που πλησίαζε στον ελαιώνα. Ο Χριστός, φυσικά, γνώριζε γιατί ο Ιούδας ήταν εκεί. Στη συνέχεια προχώρησε προς το μέρος του πλήθους και ρώτησε: «Ποιον γυρεύετε;». «Τον Ιησού από τη Ναζαρέτ», Του αποκρίθηκαν. «Εγώ είμαι» απάντησε και στην ανταπόκρισή Του οπισθοδρόμησαν και έπεσαν καταγής. Οι Πατέρες της Εκκλησίας ερμηνεύουν, ότι αυτό έγινε, εξαιτίας του ότι αισθάνθηκαν την απεραντοσύνη της θεϊκής Του δύναμης.

Μεγάλη Πέμπτη
   
Εν τω μεταξύ οι στρατιώτες είχαν οδηγήσει τον Ιησού στον Άννα, τον πεθερό του Καϊάφα για ανάκριση. Για τους Ιουδαίους, ο Μέγας Αρχιερέας είχε εξουσιοδοτηθεί από τον Θεό να προσφέρει θυσίες για τις αμαρτίες των ανθρώπων και είχε ως ανεξίτηλο χαρακτηριστικό την αγιότητα διά βίου. Όποιος είχε υπηρετήσει ως Μέγας Αρχιερέας έστω και για μία ημέρα, κρατούσε τον τίτλο και απολάμβανε σημαντική εξουσία καθόλη τη διάρκεια της ζωής του. Το αξίωμα του προσέδιδε μια επιβλητική λατρευτική υπόσταση, που τον έθετε υπεράνω των άλλων. Και επειδή κανένας Ιουδαίος βασιλιάς δεν κυβερνούσε την επαρχία της Ιουδαίας για το μεγαλύτερο μέρος του 1ου μ.Χ. αιώνα, ο Μέγας Αρχιερέας είχε τον τίτλο του Εθνάρχη, δηλαδή εκπροσωπούσε τον Ιουδαϊκό λαό σε θρησκευτικά ζητήματα ενώπιον του Θεού, αλλά και σε όλα τα πολιτικά ζητήματα με τη Ρώμη. Τα υπόλοιπα είναι γνωστά… 

https://www.youtube-nocookie.com/embed/FEoW6rafzXk?enablejsapi=1&origin=https%3A%2F%2Fwww.sigmalive.com

Ο Πιλάτος κατείχε τον τίτλο «Φίλος του Καίσαρα». Ο τίτλος αυτός δινόταν στους διακεκριμένους άνδρες της Ρώμης. Σύμφωνα με τους ιστορικούς, κατείχε αυτό τον τίτλο με τη βοήθεια ενός φίλου του, πολύ σημαντικού Ρωμαίου, με επιρροή στον Καίσαρα, ονόματι Λούκιος Αίλιος Σηιανός. Όμως ο Καίσαρας Τιβέριος είχε πρόσφατα απομακρύνει τον Σηιανό, με την κατηγορία της προδοσίας, και τον εκτέλεσε. Αυτό το γεγονός ήταν γνωστό στον Καϊάφα και τους Αρχιερείς και το χρησιμοποίησαν αποτελεσματικά για να εξαναγκάσουν τον Πιλάτο να εκτελέσει τον Ιησού, υπό την απειλή ότι θα τον παρουσίαζαν στον Καίσαρα ως προδότη.   
   
Όταν ο Πιλάτος άκουσε αυτά τα λόγια, διέταξε να φέρουν έξω τον Ιησού, και ο ίδιος κάθισε στην έδρα του δικαστή, στον τόπο που ονομάζεται «Λιθόστρωτο», στα εβραϊκά «Γαβαθά». Ήταν σχεδόν μεσημέρι της παραμονής του εβραϊκού Πάσχα, μεσημέρι για εμάς της Μεγάλης Παρασκευής.

Το θέαμα ήταν φρικτό. Ο Χριστός στεκόταν σε μια λίμνη αίματος. Το ακάνθινο στεφάνι προεξείχε γύρω από το κεφάλι Του τρυπώντας το. Με ματωμένη την πορφυρη χλαίνη, κολλημένη στις πληγές Του, αποτελούσε θέα μακάβριας παρωδίας βασιλικής δόξας. Ο Πιλάτος ήταν έξαλλος με τους Ιουδαίους, γιατί ουσιαστικά τον είχαν εξευτελίσει με τις απειλές τους. Τους είπε, λοιπόν: «Να, ο βασιλιάς σας!». Τότε εκείνοι άρχισαν να φωνάζουν με κραυγές: «Θάνατος, θάνατος, σταύρωσέ Τον». Με σαρκασμό και περιφρόνηση τούς απάντησε: «Τον βασιλιά σας να σταυρώσω;». Και εκείνοι αποκρίθηκαν: «Δεν έχουμε άλλον βασιλιά, εκτός από τον αυτοκράτορα».

Το φρενήρες πλήθος έγινε ανεξέλεγκτο. Αν ο Πιλάτος δεν υπέκυπτε γρήγορα στις απαιτήσεις του παθιασμένου όχλου, πιθανότατα θα συνέβαινε κάποια ταραχή. Έκανε ό,τι μπορούσε, αλλά κύρια ευθύνη του ήταν να διατηρήσει την τάξη και κύριο μέλημά του ήταν να διατηρήσει την ζωή και την θέση του. Έπλυνε, λοιπόν, τα χέρια του λέγοντας: «Εγώ είμαι αθώος για το αίμα αυτού του δίκαιου· το κρίμα επάνω σας». Έτσι, εξέφρασε συμβολικά, ότι δεν συμφωνεί με τη θανατική ποινή. Τότε αποκρίθηκε όλος ο λαός και είπε: «Το αίμα Του επάνω μας και επάνω στα παιδιά μας». Ο Πιλάτος κάθισε τότε στην έδρα του δικαστή για να καταδικάσει τον Ιησού σε θάνατο. Ήταν η έκτη ώρα της ημέρας, δηλαδή περίπου δώδεκα το μεσημέρι. Το σχέδιο της σωτηρίας σύντομα θα κορυφωνόταν, με την τέλεια θυσία του αμνού του Θεού.

Μεγάλη Πέμπτη
Support Local Business

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ