Η Έπαρχος Πάφου, Ευφροσύνη Γεωργίου, μιλά στο PafosPress για τον ρόλο της Επαρχιακής Διοίκησης μετά τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τις ανάγκες της υπαίθρου, τα έργα που πρέπει να προχωρήσουν και τις παρεμβάσεις που χρειάζεται σήμερα η επαρχία.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η Πάφος αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς, αλλά ταυτόχρονα καλείται να αντιμετωπίσει σημαντικές προκλήσεις, ιδιαίτερα στις μικρότερες και απομακρυσμένες κοινότητες, ο ρόλος της Επαρχιακής Διοίκησης παραμένει κομβικός.
Η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης άλλαξε σημαντικά τον χάρτη των αρμοδιοτήτων, δημιουργώντας παράλληλα νέα δεδομένα για τους πολίτες, τις τοπικές αρχές και την ίδια την κρατική διοίκηση.
Η Έπαρχος Πάφου, κυρία Γεωργίου, μιλά στο PafosPress για το τι άλλαξε μετά τη δημιουργία του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης, για τις αρμοδιότητες που εξακολουθεί να έχει η Επαρχιακή Διοίκηση, για τη στεγαστική πολιτική, την πολιτική προστασία και την ανάπτυξη της υπαίθρου.
Παράλληλα, καταθέτει τις προτεραιότητες που θεωρεί ότι πρέπει να τεθούν ενώπιον της κεντρικής Κυβέρνησης και περιγράφει το αποτύπωμα που θα ήθελε να αφήσει ολοκληρώνοντας τη θητεία της.
«Ο Έπαρχος είναι ο συνδετικός κρίκος μεταξύ κεντρικής εξουσίας και τοπικών κοινωνιών»
Κυρία Γεωργίου, ποιος είναι σήμερα στην πράξη ο ρόλος της Επάρχου Πάφου; Μετά τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τη δημιουργία του ΕΟΑ, ποιες αρμοδιότητες παρέμειναν στην Επαρχιακή Διοίκηση και πόσο ξεκάθαρο είναι σήμερα για τον πολίτη πού πρέπει να απευθύνεται;
Καταρχάς, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την ευκαιρία που μου δίνετε να αναδείξω τον θεσμικό ρόλο και τις πολυδιάστατες αρμοδιότητες των Επάρχων, ιδιαίτερα σήμερα, σε μια περίοδο μεγάλων μεταρρυθμιστικών αλλαγών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Η δική μας αποστολή δεν περιορίζεται στην εφαρμογή διοικητικών διαδικασιών. Διασφαλίζουμε ότι η μετάβαση στο νέο θεσμικό πλαίσιο πραγματοποιείται με ομαλό, λειτουργικό και αποτελεσματικό τρόπο, χωρίς να δημιουργούνται κενά ή προβλήματα στην εξυπηρέτηση των πολιτών και στην ανάπτυξη των κοινοτήτων, ιδιαίτερα των μικρότερων και ευάλωτων, που δεν διαθέτουν αναπτυξιακούς πόρους και την καθοδήγησή μας.
Ο Έπαρχος δεν αποτελεί απλώς έναν διοικητικό μηχανισμό, αλλά έναν κρίσιμο συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην κεντρική εξουσία και τις τοπικές κοινωνίες. Καλούμαστε να λειτουργήσουμε με εγγυητές της περιφερειακής ανάπτυξης, της κοινωνικής συνοχής και της άμεσης ανταπόκρισης στις ανάγκες των πολιτών.
Η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης διαφοροποίησε σημαντικά το πεδίο αρμοδιοτήτων των Επαρχιακών Διοικήσεων. Αρμοδιότητες που αφορούν κυρίως την αδειοδότηση οικοδομικής ανάπτυξης και τις αρμοδιότητες σε θέματα αποχέτευσης και υδατοπρομήθειας έχουν αναληφθεί από τους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης.
Είναι γεγονός ότι ακόμη παρατηρείται σύγχυση μεταξύ των πολιτών ως προς το πού πρέπει να απευθυνθούν, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις παραπόνων ή καταγγελιών για παράνομες οικοδομές, επεμβάσεις ή ετοιμόρροπα κτίρια.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, το γραφείο μας λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος, διαβιβάζοντας άμεσα τα ζητήματα στον ΕΟΑ για τις δικές του ενέργειες και φροντίζοντας παράλληλα για την πλήρη ενημέρωση του ενδιαφερόμενου πολίτη.
Παρά τη μεταφορά αρμοδιοτήτων, ο Έπαρχος εξακολουθεί να διατηρεί ένα ευρύ φάσμα εξουσιών που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα του πολίτη και διαδραματίζει ουσιαστικό, συντονιστικό και υποστηρικτικό ρόλο σε ζητήματα που αφορούν την ανάπτυξη των κοινοτήτων.
Στην Πάφο, οι ιδιαιτερότητες της επαρχίας είναι σημαντικές. Μετά τη μεταρρύθμιση έχουν δημιουργηθεί τέσσερις Δήμοι, οκτώ Συμπλέγματα Κοινοτήτων και 78 Κοινοτικά Συμβούλια, με διαφορετικά πληθυσμιακά, γεωγραφικά, οικονομικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά.
Οι βασικότερες αρμοδιότητές μας αφορούν, μεταξύ άλλων, την εφαρμογή στεγαστικής και κοινωνικής πολιτικής, την προστασία παραλιών και την ασφάλεια λουομένων, τη διαχείριση κρίσεων και την πολιτική προστασία, τις υπηρεσίες Αρχείου Πληθυσμού και τις εκλογές, την εξέταση γενικών αδειών, την εποπτεία των τοπικών αρχών, την υλοποίηση αναπτυξιακών έργων στην ύπαιθρο και τη διαχείριση τουρκοκυπριακών περιουσιών.
Ο Έπαρχος αποτελεί το βασικότερο θεσμό εφαρμογής της κυβερνητικής πολιτικής σε περιφερειακό επίπεδο. Είμαστε τα «μάτια και τα αυτιά» της Κεντρικής Κυβέρνησης στην επαρχία, πάντα στην πρώτη γραμμή για την εξυπηρέτηση του πολίτη αλλά και το σημείο αναφοράς για τις τοπικές αρχές.
«Η ύπαιθρος κρύβει μια ανεκτίμητη πολιτιστική κληρονομιά»
Η Πάφος αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς, όμως οι ανάγκες στην ύπαιθρο παραμένουν μεγάλες. Ποια θεωρείτε τα σημαντικότερα προβλήματα και ποιες παρεμβάσεις μπορούν να κρατήσουν τις κοινότητες ζωντανές;
Η άμεση αναβάθμιση των υποδομών αποτελεί βασική ανάγκη, ιδιαίτερα στην ύπαιθρο, όπου εντοπίζονται ανάγκες βελτίωσης του οδικού δικτύου, των κτιριακών εγκαταστάσεων και των βασικών υποδομών.
Η μεγάλη γεωγραφική απόσταση πολλών μικρών κοινοτήτων από το αστικό κέντρο καταδεικνύει ότι η έλλειψη υποδομών λειτουργεί διαχρονικά ως αιτία πληθυσμιακής αποψίλωσης και μαρασμού.
Όραμα και πρωταρχικός μας στόχος, σε απόλυτη ευθυγράμμιση με το Υπουργείο Εσωτερικών, είναι η ανατροπή αυτής της κατάστασης.
Επισκέπτομαι από την πρώτη στιγμή τις κοινότητες της επαρχίας και έχω διαπιστώσει ότι τα χωριά μας κρύβουν ένα σπάνιο φυσικό περιβάλλον και μια ανεκτίμητη πολιτιστική κληρονομιά.
Η έλλειψη ή η ερήμωσή τους μετατρέπεται για εμάς σε κινητήριο δύναμη, σε ένα δημιουργικό πείσμα για να βρούμε τα εργαλεία και τους πόρους που θα στηρίξουν την ύπαιθρο και τους ανθρώπους της.
Η προσέγγισή μας πλέον δεν περιορίζεται μόνο στην ανέγερση κοινοτικών κτιρίων, πολιτιστικών κέντρων, μουσείων και αναπλάσεων. Προτεραιότητα είναι ένα πλέγμα στοχευμένων, καινοτόμων και βιώσιμων παρεμβάσεων, με σαφή αναπτυξιακό προσανατολισμό και μετρήσιμο κοινωνικό και οικονομικό όφελος.
Επιδιώκουμε να ενισχύσουμε την ελκυστικότητα των κοινοτήτων ως χώρων διαμονής, εργασίας και δημιουργίας, να βελτιώσουμε την ποιότητα ζωής των κατοίκων και να δημιουργήσουμε ουσιαστικά κίνητρα για την εγκατάσταση νέων ζευγαριών και την προσέλκυση επισκεπτών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το έργο κατασκευής πεζογέφυρας στην κοινότητα Στενής, ένα χωριό μόλις 161 κατοίκων. Πρόκειται για μια εντυπωσιακή μεταλλική κατασκευή πάνω από τον ποταμό της Στενής, η οποία έχει ήδη αναδειχθεί σε σημείο ενδιαφέροντος για ντόπιους και επισκέπτες.
Στην κοινότητα Ελεδιώ, με μόλις 35 κατοίκους, δημιουργείται ένας σύγχρονος παιδότοπος, με κιόσκι ανάπαυσης και ένα πρωτότυπο βοτανόκηπο με παραδοσιακά φυτά της Κύπρου, σε συνεργασία με το Τμήμα Δασών.
Παράλληλα, βλέπουμε κοινότητες να σκέφτονται πλέον «έξω από το κουτί», μέσα από πρωτοβουλίες όπως η εβδομαδιαία λαϊκή αγορά παραδοσιακών προϊόντων στο Στατό Άγιο Φώτιο, η διοργάνωση πανέμορφων χριστουγεννιάτικων χωριών στην Παναγιά και στο Στατό Άγιο Φώτιο και η δημιουργία ρομαντικών σημείων θέασης, όπως η «γωνιά των ερωτευμένων» στην Κοίλη.
Οι υποδομές από μόνες τους, βέβαια, δεν αρκούν για να σταματήσουν την αστυφιλία. Χρειάζεται μια ολιστική προσέγγιση από την Κεντρική Κυβέρνηση, με επενδύσεις σε περιφερειακά σχολεία, κέντρα υγείας και κυρίως με ενίσχυση της δυνατότητας των δρομολογίων δημόσιων συγκοινωνιών.
Τρεις προτεραιότητες προς την Κυβέρνηση
Αν σας ζητούσαμε να ξεχωρίσετε τρία ζητήματα της επαρχίας που χρειάζονται άμεσες κυβερνητικές αποφάσεις ή παρεμβάσεις, ποια θα ήταν αυτά;
Θα ξεχώριζα τρεις στρατηγικούς πυλώνες παρέμβασης προς την Κεντρική Κυβέρνηση για την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη της Πάφου.
Ο πρώτος αφορά τη στρατηγική χρηματοδότηση ώριμων και καινοτόμων έργων. Είναι απαραίτητη η διοχέτευση πόρων σε στοχευμένα έργα που συναποφασίζονται με τις τοπικές αρχές, κατόπιν ορθής και ενδεδειγμένης αξιολόγησης.
Πρέπει να αφήσουμε πίσω μας τα έργα βιτρίνας και να επενδύσουμε σε υποδομές που αφήνουν ουσιαστικό, θετικό αποτύπωμα στην τοπική οικονομία και στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των κατοίκων της υπαίθρου.
Ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί σε έργα που αφορούν την ύπαρξη βασικών υποδομών στην ύπαιθρο, όπως νοσοκομεία ή ιατρικά κέντρα με Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών και επανδρωμένα ασθενοφόρα, σχολεία και άλλες υποδομές που διευκολύνουν την καθημερινότητα των κατοίκων.
Ο δεύτερος πυλώνας αφορά τη δυναμική επαναξιολόγηση των ανθρωποκεντρικών πολιτικών. Οι πολιτικές στέγασης και επιδομάτων πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ένας «ζωντανός οργανισμός», να παρακολουθούνται διαρκώς μέσα από μετρήσιμους δείκτες και, όταν δεν έχουν την αναμενόμενη ανταπόκριση, να αναθεωρούνται.
Ο τρίτος πυλώνας αφορά την προσέλκυση επιχειρηματικότητας μέσω συμπράξεων. Για περιοχές που παρουσιάζουν έντονη αποψίλωση πληθυσμού και μαρασμό χρειάζεται ένα ολιστικό σχεδιασμό που θα μπορεί να προσελκύσει ιδιώτες επενδυτές.
Μέσα από θεσμοθετημένες διαδικασίες μπορούν να δημιουργηθούν ακόμη και στις μικρότερες κοινότητες σύγχρονοι χώροι εστίασης, παραδοσιακά ξενώνες ή αθλητικές εγκαταστάσεις, χωρίς να επιβαρύνεται ο κρατικός προϋπολογισμός ή ο προϋπολογισμός των τοπικών αρχών.
Έτσι δημιουργούνται παράλληλα νέες θέσεις εργασίας και ισχυρά κίνητρα ώστε οι άνθρωποι να παραμείνουν ή να εγκατασταθούν μόνιμα στην ύπαιθρο.
«Ο ρόλος μας ξεφεύγει από τα στενά, τυπικά όρια μιας παραδοσιακής συντονιστικής αρχής»
Οι πολίτες συχνά βλέπουν έργα να εξαγγέλλονται και στη συνέχεια να καθυστερούν λόγω διαδικασιών και γραφειοκρατίας. Έχει πραγματικά η Έπαρχος τα εργαλεία να ξεμπλοκάρει ένα έργο;
Είναι γεγονός ότι η Δημόσια Υπηρεσία χαρακτηρίζεται διαχρονικά από γραφειοκρατία, πολυπλοκότητα διαδικασιών και καθυστερήσεις. Αυτό είναι κάτι που μας προβληματίζει έντονα και δεν μας ικανοποιεί.
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, πραγματοποιούνται σημαντικά άλματα μέσω του ψηφιακού μετασχηματισμού. Η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού στις Επαρχιακές Διοικήσεις αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα, ενώ στο παρόν στάδιο προχωρείται από το Υπουργείο Εσωτερικών η ψηφιοποίηση ακόμη περισσότερων υπηρεσιών των Επάρχων.
Παράλληλα με την τεχνολογία, επενδύουμε εξίσου στις εσωτερικές διαδικασίες. Μέσα από συστηματική παρακολούθηση προχωρούμε σε εσωτερικές αναδιαρθρώσεις και ανακατανομή καθηκόντων όπου εντοπίζονται προβλήματα και καθυστερήσεις.
Η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζουμε είναι η υποστελέχωση σε διοικητικό, γραμματειακό και τεχνικό επίπεδο. Για αυτό ακριβώς η ουσία της διαχείρισης έγκειται στην ορθή αξιολόγηση των δεξιοτήτων του υφιστάμενου ανθρώπινου δυναμικού.
Στόχος μας είναι κάθε υπάλληλος να τοποθετείται στο πλαίσιο των καθηκόντων της θέσης του, σε τομέα που γνωρίζει και ταιριάζει με τα προσόντα, τις ικανότητες και τα ενδιαφέροντά του, ώστε να αποδίδει στο μέγιστο.
Αν θέλουμε μια καλύτερη Δημόσια Υπηρεσία, πρέπει πρώτα να νοιαστούμε για τους ανθρώπους της. Οφείλουμε να τους παρέχουμε ένα υγιές, ασφαλές και ευχάριστο εργασιακό κλίμα, χτίζοντας σχέσεις εμπιστοσύνης, σεβασμού και ομαδικότητας.
Επενδύοντας στους ανθρώπους μας με τα κατάλληλα εφόδια και καλλιεργώντας μια κουλτούρα πρωτοβουλίας και κυρίως συνεργασίας, τόσο σε εσωτερικό επίπεδο όσο και με άλλα συναρμόδια Τμήματα και Υπηρεσίες, η Επαρχιακή Διοίκηση Πάφου μετατρέπεται σε έναν ζωντανό μοχλό που ξεμπλοκάρει καθηλωμένα έργα και μειώνει τις καθυστερήσεις.
Υπό αυτό το πρίσμα, ο ρόλος μας ξεφεύγει από τα στενά, τυπικά όρια μιας παραδοσιακής συντονιστικής αρχής και γίνεται βαθιά παρεμβατικός, αναπτυξιακός και ουσιαστικός.
«Θέλω να κληροδοτήσω μια επαρχία ολοζώντανη, ελκυστική και βιώσιμη»
Αν στο τέλος της θητείας σας κάνατε έναν απολογισμό, ποια αλλαγή θα θέλατε να έχει επιτευχθεί ώστε να μπορείτε να πείτε ότι αφήσατε την επαρχία σε καλύτερη θέση από αυτήν που την παραλάβατε;
Με την ολοκλήρωση της θητείας μου στον θεσμό του Επάρχου Πάφου, θα ήθελα να αφήσω πίσω μου μια επαρχία αισθητά πιο ανεπτυγμένη.
Στόχος μου είναι να κληροδοτήσω ένα ολοκληρωμένο μοντέλο περιφερειακής ανάπτυξης με ισχυρό κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα, το οποίο θα διασφαλίζει τη βιώσιμη αναβάθμιση του βιοτικού επιπέδου σε κάθε κοινότητα.
Βασική μου επιδίωξη είναι η άρση των γεωγραφικών και αναπτυξιακών ανισοτήτων, ώστε ακόμη και οι πιο απομακρυσμένες περιοχές της επαρχίας μας να διαθέτουν τις απαραίτητες υποδομές και τις προϋποθέσεις για ισότιμη ευημερία και πρόοδο.
Όραμά μου είναι κάθε γωνιά της Πάφου, κάθε μικρή κοινότητα, να αποκτήσει τη δική της ξεχωριστή ταυτότητα και αναγνωρίσιμη αξία σε όλη την Κύπρο.
Προς αυτή την κατεύθυνση εργαζόμαστε σκληρά ώστε κανένα χωριό να μην είναι απλώς ένα όνομα στον χάρτη, αλλά μια οντότητα ολοζώντανη, ελκυστική, επισκέψιμη και πάνω απ’ όλα βιώσιμη.
Θέλω να κληροδοτήσω έργα που συγκρατούν τη νεολαία στις ρίζες της και δράσεις που αναδεικνύουν με περηφάνια την πολιτιστική μας κληρονομιά και την παράδοση του κάθε τόπου.
Παράλληλα, σε εσωτερικό επίπεδο, η μεγαλύτερη επιδίωξή μου είναι να αφήσω μια Επαρχιακή Διοίκηση με βαθιά ανθρώπινο πρόσωπο, όπου το προσωπικό δεν θα λειτουργεί ως ένας στεγνός γραφειοκρατικός μηχανισμός, αλλά ως μια δεμένη ομάδα που εργάζεται με υψηλό αίσθημα ευθύνης, ενσυναίσθηση και γνήσιο ενδιαφέρον για τον άνθρωπο.
Πιστεύω ακράδαντα ότι το να υπηρετείς τον πολίτη στην πρώτη γραμμή της Δημόσιας Υπηρεσίας δεν είναι μια απλή εργασία, αλλά ένα λειτούργημα.
Όταν έρθει η ώρα του απολογισμού, η μεγαλύτερη ηθική ικανοποίηση για μένα θα είναι να γνωρίζω ότι μέσα από το έργο μας οι άνθρωποι της υπαίθρου μας μπορούν να ζουν με αξιοπρέπεια, ασφάλεια και προοπτική στον τόπο τους.
Ότι έχουν λόγους να παραμένουν στις κοινότητές τους, να δημιουργούν, να προοδεύουν και να οραματίζονται το μέλλον των παιδιών τους εκεί όπου μεγάλωσαν και οι ίδιοι.
Αυτό το θετικό, ανθρώπινο αποτύπωμα που αλλάζει τις ζωές των κατοίκων της υπαίθρου μας θα ήθελα να δω.
