Η ακρίβεια δεν είναι ένας ακόμη οικονομικός δείκτης. Είναι η καθημερινότητα της κυπριακής οικογένειας. Είναι ο λογαριασμός του ηλεκτρικού, τα καύσιμα, το καλάθι του νοικοκυριού, το ενοίκιο και το κόστος ανατροφής των παιδιών. Και όταν όλα αυτά αυξάνονται, η πραγματική αξία του εισοδήματος μειώνεται.
Γι’ αυτό η αντιμετώπιση της ακρίβειας δεν μπορεί να είναι ούτε αποσπασματική ούτε προσωρινή. Χρειάζεται σχέδιο, στοχευμένη στήριξη και αποφασιστικές παρεμβάσεις, με έναν βασικό στόχο: να προστατεύσουμε το διαθέσιμο εισόδημα και την αξιοπρέπεια της κυπριακής οικογένειας.
Η δημοσιονομική σταθερότητα και η ανάπτυξη είναι σημαντικά πλεονεκτήματα για τη χώρα. Όμως η οικονομική πολιτική κρίνεται τελικά από το αποτύπωμά της στην καθημερινότητα του πολίτη. Η ανάπτυξη έχει αξία όταν μετατρέπεται σε καλύτερο βιοτικό επίπεδο, σε περισσότερη ασφάλεια και σε πραγματικές προοπτικές.
Η πραγματικότητα, η κυβέρνηση μέχρι σήμερα, έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές παρεμβάσεις: μειώσεις και μηδενικούς συντελεστές ΦΠΑ σε βασικά αγαθά, μέτρα για το κόστος του ηλεκτρισμού και των καυσίμων, ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος και στεγαστική πολιτική. Αυτή η προσπάθεια πρέπει να συνεχιστεί, με συνεχή αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας κάθε μέτρου. Τώρα όμως, χρειάζεται το επόμενο βήμα.
Πρώτη προτεραιότητα πρέπει να είναι η στήριξη των νοικοκυριών που πλήττονται περισσότερο. Οι χαμηλές και μεσαίες εισοδηματικές τάξεις, οι οικογένειες με παιδιά, οι πολύτεκνες οικογένειες και οι συνταξιούχοι χρειάζονται στοχευμένες πολιτικές που ενισχύουν το πραγματικό τους εισόδημα, χωρίς να διαταράσσεται η δημοσιονομική ισορροπία.
Δεύτερον, μόνιμη ενίσχυση του του διαθέσιμου εισοδήματος. Η αύξηση των μισθών και η φορολογική ελάφρυνση πρέπει να συμβαδίζουν με την παραγωγικότητα, ώστε οι οικονομική ανάπτυξη να μεταφράζεται σε πραγματική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.
Ταυτόχρονα, πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις ίδιες τις αιτίες του υψηλού κόστους και για αυτό, ένα τρίτον που απαιτείται να γίνει, είναι επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης. Η ενέργεια, καλώς ή κακώς, αποτελεί κρίσιμο παράγοντα. Οι προσωρινές επιδοτήσεις μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση όταν χρειάζεται, όμως η μόνιμη λύση βρίσκεται σε μια πιο ασφαλή και οικονομικά βιώσιμη ενεργειακή πολιτική, με περισσότερες ανανεώσιμες πηγές, αποθήκευση ενέργειας, σύγχρονες υποδομές με ισχυρότερο δίκτυο και αξιοποίηση των ενεργειακών δυνατοτήτων της χώρας.
Η στήριξη της κοινωνίας, όμως, περνά και μέσα από την ενίσχυση της κυπριακής παραγωγής. Η γεωργία, η κτηνοτροφία, η μεταποίηση και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις πρέπει να αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη στήριξη. Μια χώρα που παράγει περισσότερα και εξαρτάται λιγότερο από τις εισαγωγές είναι μια χώρα πιο ανθεκτική στις διεθνείς κρίσεις και στις αυξήσεις των τιμών.
Παράλληλα, η κατοικία πρέπει να καταστεί ξανά προσιτή. Η στέγαση δεν μπορεί να είναι προνόμιο. Χρειάζεται αποτελεσματική στεγαστική πολιτική, αξιοποίηση της κρατικής περιουσίας, ενίσχυση των νέων οικογενειών και δημιουργία περισσότερων επιλογών προσιτής κατοικίας.
Και φυσικά, χρειάζεται πραγματική και ισχυρή προστασία του καταναλωτή. Ο ανταγωνισμός πρέπει να λειτουργεί, οι έλεγχοι στην αγορά να είναι ουσιαστικοί και κάθε φαινόμενο αισχροκέρδειας ή παραπλάνησης να αντιμετωπίζεται άμεσα και αποτελεσματικά.
Η απάντηση στην ακρίβεια δεν μπορεί να είναι ένα μέτρο. Είναι μια συνεκτική πολιτική κοινωνικής και οικονομικής προστασίας.
Θέλουμε μια οικονομία δημοσιονομικά υπεύθυνη, αλλά ταυτόχρονα κοινωνικά δίκαιη. Μια οικονομία που στηρίζει την επιχειρηματικότητα και την ανάπτυξη, αλλά δεν αφήνει πίσω τον εργαζόμενο, τον συνταξιούχο, τη νέα οικογένεια και τη μεσαία τάξη. Η δημοσιονομική υπευθυνότητα και η κοινωνική αλληλεγγύη δεν είναι αντίθετες έννοιες. Είναι οι δύο προϋποθέσεις για μία ισχυρή, δίκαιη και βιώσιμη Κύπρο.
Γιατί στο τέλος, η επιτυχία της οικονομίας δεν μετριέται μόνο στους αριθμούς. Μετριέται στο αν μια οικογένεια μπορεί να πληρώσει τους λογαριασμούς της. Στο αν ένας εργαζόμενος μπορεί να ζήσει αξιοπρεπώς από τον μισθό του. Στο αν ένας νέος μπορεί να αποκτήσει στέγη και να δημιουργήσει οικογένεια.
Η ακρίβεια δεν μπορεί να γίνει η νέα κανονικότητα. Η προστασία της κυπριακής οικογένειας πρέπει να είναι σταθερή πολιτική προτεραιότητα — με σχέδιο, κοινωνική ευαισθησία και αποφασιστικότητα. Για αυτό, η αντιμετώπιση της ακρίβειας απαιτεί συνέχεια στα μέτρα που αποδίδουν, διορθώσεις όπου χρειάζονται και τολμηρές αποφάσεις εκεί όπου τα προβλήματα είναι διαχρονικά.
Αυτό είναι το ζητούμενο: ανάπτυξη με κοινωνικό μέρισμα, δημοσιονομική υπευθυνότητα με κοινωνική δικαιοσύνη και ένα κράτος που δεν παρακολουθεί απλώς τις εξελίξεις, αλλά παρεμβαίνει έγκαιρα και αποτελεσματικά για να προστατεύει την κοινωνία. Γιατί τελικά, η ισχυρή οικονομία έχει αξία μόνο όταν δημιουργεί ασφάλεια, αξιοπρέπεια και προοπτική για την κοινωνία και τους πολίτες.
*Ο Νίκος Σολωμού είναι Διδάκτωρ Χημικός Μηχανικός (PhD, MBA, MSc, BSc)
